Bakır cezveniz hazır, kahveniz mis gibi kokuyor, fincanlar da tezgâhta sırasını bekliyor… Şimdi geriye küçük gibi görünen ama sonucu tamamen değiştiren bir mesele kalıyor:
Bakır cezvede bol köpüklü Türk kahvesini nasıl yapacağız?
Aslında iş zor değil. Kahveyi bakır cezveye koyup ocağı yakıyoruz. Fakat suyun miktarı, kahvenin inceliği, şekerin ne zaman eklendiği, ateşin gücü ve bakır cezveyi ocaktan aldığınız birkaç saniyelik aralık sonucu değiştiriyor.
Bir yerde acele ederseniz köpük kayboluyor. Fazla beklerseniz kahve kaynıyor. Sürekli karıştırırsanız cezvede güzelce oluşan köpüğü kendi ellerinizle dağıtıyorsunuz.
Doğru yaptığınızda ise fincanı masaya bıraktığınız anda ilk yorum geliyor:
“Bu köpüğü nasıl yaptın?”
Siz de gayet sakin şekilde “Bakır cezvede yaptım” diyebilirsiniz. Tarifin geri kalanını hemen anlatmak zorunda değilsiniz. Biraz merak iyidir.
Henüz cezvenizi almadıysanız önce Bakır Cezve Seçerken Nelere Dikkat Etmelisiniz? yazımıza göz atabilirsiniz. Farklı boy ve modeller için CU29 bakır cezve çeşitlerini buradan inceleyebilirsiniz.
Şimdi kahveyi yapmaya başlayalım.
Bakır cezvenin hüneri başlıyor
Bakırın en sevilen özelliklerinden biri ısıyı çok iyi iletmesi. Ocağın verdiği ısı yalnızca bakır cezvenin dibinde kalmaz, cezvenin gövdesine de hızlı bir şekilde yayılır. Bu da kahvenin ısısını daha rahat kontrol etmenize yardımcı olur.
Fakat bakır cezve hızlı tepki verdiği için onunla çalışırken düşük ateşle çalışmanız gerekiyor.
Biz şimdi uygulamaya geçiyoruz.
İlk karar bakır fincan sayısı: Kaç kişilik kahve yapacaksınız?
Türk kahvesinde ölçüyü cezveye bakarak değil, kullanacağınız fincana göre belirlemelisiniz.
Her kişi için:
- Bir Türk kahvesi fincanı su
- Yaklaşık 6–7 gram Türk kahvesi
- İsteğe göre şeker
Teraziniz yoksa kişi başına:
Bir dolu tatlı kaşığı veya iki silme çay kaşığı Türk kahvesi
iyi bir başlangıç ölçüsü.
Cezveyi ağzına kadar doldurmayın. Kahvenin kabaracağı bir alan bırakın. Aksi halde bol köpüklü kahve yerine bol köpüklü ocak temizliği yapabilirsiniz.
Kahve taze değilse bakır cezvenin yapabileceği şey sınırlı olur!
Bol köpük için kahvenizin Türk kahvesine uygun şekilde çok ince öğütülmüş olması gerekir. Türk kahvesi standardını aktaran bilimsel çalışmada tanecik büyüklüğünün 300 mikrometreden küçük olması gerektiği belirtiliyor. Yani kahve, filtre kahve veya espresso parçalarından çok daha ince olmalı.
Kahvenin tazeliği de önemli.
Kahve çekirdeği kavrulurken başta karbondioksit olmak üzere gazlar oluşur. Kahve bekledikçe bu gazları yavaş yavaş kaybeder. Köpüğün oluşumunda gazların rolü bulunduğundan, uzun süre açıkta bekleyen kahvede köpük daha zayıf olur.
Paketi altı ay önce açılmış kahveden üç parmak köpük beklemek, biraz fazla iyimserlik olur.
Soğuk suyla başlayın; kahvenin biraz zamana ihtiyacı var
Bakır cezveye ilk olarak kişi sayısı kadar soğuk içme suyu koyun.
Suyun mutlaka buz gibi olması şart değil. Türk kahvesi üzerine yapılan araştırmada da 4 °C musluk suyuyla hazırlanan örneklerde yüksek köpük hacmi elde edilmiş.
Burada suyun tadı da önemli. Evde içmekten hoşlandığınız suyu kahvede de kullanın.
Şekeri sonradan değil, kahveyi pişirmeden önce ekleyin
Şeker kullanılacaksa bakır cezve ocağa konmadan önce suya eklenir.
- Sade kahve: Şeker eklenmez.
- Az şekerli kahve: Yarım çay kaşığı, yaklaşık 2 gram
- Orta şekerli kahve: Bir çay kaşığı, yaklaşık 4 gram
- Şekerli kahve: Bir buçuk–iki çay kaşığı, yaklaşık 6–8 gram
Kültür ve Turizm Bakanlığının Türk kahvesi tanıtımında da az şekerli kahve için yaklaşık yarım çay kaşığı şeker belirtiliyor.
Elbette damak zevki kişiden kişiye değişir. En iyisi misafire sormaktır.
Özellikle söz kahvesinde bu soruyu atlamayın. O gün zaten kahvenin içine başka sürprizler eklenme ihtimali yeterince yüksek!
Malzemeleri bakır cezveye hangi sırayla koymalısınız?
En kolay ve pürüzsüz karışım için şu sırayı kullanabilirsiniz:
1. Önce soğuk suyu cezveye koyun.
2. Kahve şekerli olacaksa şekeri ekleyin.
3. Türk kahvesini suyun üzerine ilave edin.
4. Cezveyi henüz ocağa koymadan karıştırın.
Kaç defa karıştıracağız? Cevap şaşırtıcı derecede kısa
Bir defa.
Kahve, su ve şeker cezvedeyken ocağı yakmadan 8–10 saniye karıştırın ve iri topaklar kaybolduğunda bırakın.
Cezve ateşteyken yeniden karıştırmayın. Çünkü yüzeyde oluşmaya başlayan köpük tabakasını dağıtabilir.
Bakır cezveyi düşük ısıyla ısıtın
Bakır cezveyi kısık ateşe koyun.
Alev cezvenin yanlarından dışarı taşmamalı.
Bakır ısıyı hızlı taşıdığı için cezveye sırtınızı uzun süre dönmeyin! Kahve ilk iki dakika son derece sakin görünüp son birkaç saniyede bütün planını değiştirebilir.
Bakır cezvede kahve kaç dakikada pişer?
Bir veya iki kişilik Türk kahvesi, ocağın gücüne, suyun başlangıç sıcaklığına, cezvenin kalınlığına ve kullanılan miktara bağlı olarak yaklaşık 2,5–4 dakika içinde hazır olur.
Fakat kesin bir kural yok. Kahvenin hazır olduğunu kronometre değil, yüzeyi söyler.
Şu işaretleri izleyin:
- Cezvenin kenarlarında ince köpük halkası oluşur.
- Yüzeydeki açık kahve rengi koyulaşır.
- Köpük yavaşça merkezde toplanır.
- Kahvenin seviyesi cezvenin daralan bölümüne doğru yükselir.
Kahve yukarı doğru kararlı biçimde yükselirken cezveyi ocaktan alın. Yüzeyde büyük baloncuklar çıkmasını ve kahvenin fokur fokur kaynamasını beklemeyin.
Bakır cezvedeki köpüğü fincanlara nasıl dağıtacaksınız?
Birden fazla kişiye kahve hazırlıyorsanız köpüğü eşit dağıtmak için iki yöntem kullanabilirsiniz.
Tek yükselişte dökme yöntemi
Kahve tam kabarırken cezveyi ocaktan alın. Önce her fincana az miktarda kahve dökün. Ardından cezvede kalan kahveyi fincanlar arasında tamamlayın.
Köpüğü kaşıkla paylaştırma yöntemi
Köpük iyice belirginleştiğinde cezveyi ateşten alın. Küçük bir kaşıkla her fincana bir miktar köpük bırakın.
Ardından cezveyi yeniden ocağa koyun ve kahvenin ikinci kez hafifçe yükselmesini bekleyin.
Sonra kahveyi yavaşça fincanlara dökün.
Kahveyi fincana dökmek de tarifin bir parçasıdır
Cezvede güzel köpük oluşturup kahveyi fincana hızlıca boşaltırsanız son anda kendi emeğinizi bozabilirsiniz.
Cezvenin akıtma ağzını fincanın kenarına yaklaştırın. Kahveyi yüksekten dökmeyin.
Birden fazla fincan varsa:
1. Önce her fincana az miktarda kahve dökün.
2. Sonra kalan kahveyi fincanlara sırayla tamamlayın.
Fincanı masaya koyduğunuzda köpük yüzeyi büyük ölçüde kaplıyorsa iş tamamdır. Bundan sonrası misafirin takdirine kalır. Merak etmeyin övgü gecikmeyecek.
Sade, az şekerli ve şekerli kahveler aynı cezvede yapılabilir mi?
Farklı şeker tercihleri olan kişilerin kahvelerini aynı cezvede hazırlamak mümkün değil. Çünkü şekerin pişirmeden önce eklenmesi gerekir.
Örneğin dört kişiden:
- Biri sade,
- Biri az şekerli,
- İkisi orta
istiyorsa kahveleri ayrı gruplar halinde pişirmek daha doğrudur.
Önce sade kahveyi hazırlayıp cezveyi suyla çalkalayabilir, ardından şekerli kahvelere geçebilirsiniz. Şekerli kahveden sonra aynı cezvede sade kahve yaparsanız cezvede kalan şeker tadı etkileyebilir.
Köpük olmuyorsa suçlu genellikle bu küçük hatalardan biridir
Kahve bayat olabilir
Kahve yeterince ince değildir
Bakır cezve gereğinden büyüktür
Yüksek ateşte pişirmiş olabilirsiniz
Kahveyi ısınırken karıştırıyor olabilirsiniz
Bakır cezveyi ağzına kadar doldurmuş olabilirsiniz
Kahveyi yüksekten döküyor olabilirsiniz
Köpüklü kahve konusundaki detayları merak ediyorsanız Bakır Cezvede Kahve Neden Daha Köpüklü Olur? yazımızı okuyabilirsiniz.
Kahve acı olduysa biraz fazla beklemiş olabilirsiniz
Türk kahvesinin kendine özgü yoğun bir tadı vardır. Fakat yanık kokusu geliyor, ağızda sert ve rahatsız edici bir acılık bırakıyorsa şu ihtimalleri değerlendirin:
- Kahve fokur fokur kaynamış olabilir.
- Ateş fazla yüksek olabilir.
- Kahve miktarı suya göre fazla olabilir.
Bundan sonra kahveler sizden istenebilir
Doğru ölçü, taze kahve, soğuk su, kısık ateş ve sağlam bir bakır cezve…
Bunlar bir araya geldiğinde fincanın üzerindeki köpük yalnızca güzel görünmez; kahveyi daha masaya bırakırken küçük bir sohbet de başlatır.
“Ne kadar güzel köpürmüş.” “Kahvenin kokusu da çok iyi.” “Bunu hangi cezvede yaptın?”
Bir süre sonra hanım buluşmalarında kahve görevi size kalırsa şaşırmayın.
Söz ve nişan merasimlerinde ise zaten 1-0 önde başlarsınız.
Farklı ölçü, şekil ve sap seçeneklerini görmek için CU29 bakır cezve koleksiyonunu inceleyebilirsiniz.
Tecrübenizi artırmak istiyorsanız Bakır Cezve Seçerken Nelere Dikkat Etmelisiniz? Başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.