Bakır Cezvede Kahve Neden Daha Köpüklü Olur?
Bol köpüklü bir Türk kahvesi hazırlamak istiyorsanız işe doğru cezveyi seçerek başlamalısınız. Çünkü her cezve kahveyi aynı şekilde ısıtmaz. Bu konuda önce “bakır cezve seçerken nelere dikkat etmelisiniz?” yazımıza göz atabilirsiniz.
Gelelim asıl meseleye…
Bakır cezvede yapılan kahvenin köpüğü neden daha dolgun olur? Neden kahvenin kokusu mutfağı daha güzel sarar? Ve neden o kahve fincana döküldüğünde biraz daha özenli hazırlanmış gibi görünür?
Cevabı bakırın ısıyı yayma biçiminde saklı.
Bakır cezvede kahve yavaş yavaş pişmeli
Türk kahvesi hızlı davranılmayı pek sevmez. Altını fazla açıp kahveyi bir anda kaynatırsanız köpük hızla yükselir, büyük baloncuklara dönüşür ve siz cu29bakır kahve fincanını hazırlayana kadar herkesin kahve servisinde bakış attığı o köpük sönmeye başlayabilir.
Bakır, ısıyı çok iyi ileten bir metal. Ocağın verdiği ısı yalnızca cezvenin altında birikmez; gövdeye de hızlıca yayılır. Böylece kahve birdenbire köpürüp taşmak yerine usul usul yükselir. Siz de köpüğü yakalamak için cezvenin başında panikle nöbet tutmazsınız!
Tabii bakır cezveniz var diye telefona dalıp kahveyi unutmak hâlâ serbest değil! Bakır hızlı tepki verir. Birkaç saniye sonra bakır cezveye yetişmeye çalışmak zorunda kalabilirsiniz. Biraz sabır…
Bakır cezvedeki köpük kabarcıklardan oluşuyor
Kahvenin üzerinde gördüğümüz köpük, çok sayıda küçük gaz kabarcığının bir araya gelmesiyle oluşuyor. Kahve ısındıkça içerisindeki gazlar açığa çıkar ve yüzeye doğru yükselir.
Fakat güzel köpük için kabarcıkların yalnızca ortaya çıkması yetmiyor. Köpüklerin küçük kalmaları ve hemen patlamamaları gerekir.
Kahve hızlı şekilde kaynarsa küçük kabarcıklar birleşip büyür. Büyük baloncuklar da çok daha kolay patlar. Sonuçta bakır cezvede büyük bir kabarma görürsünüz ama fincana geçtiğinizde ortada beklediğiniz köpük kalmaz!
Bilim insanları da bakır cezveyi denemiş!
“Bakır cezvede kahve daha köpüklü olur” sözü sadece aile büyüklerinden kalan tatlı bir mutfak tavsiyesi değil.
2020 yılında yayımlanan bilimsel bir çalışmada Türk kahvesinin köpüğünü etkileyen farklı koşullar incelenmiş. Kullanılan su, suyun sıcaklığı, kahvenin saklanma biçimi, öğütme ve pişirme kabı gibi birçok konu araştırılmış.
Araştırmada en yüksek köpük hacmi, 4 °C musluk suyu ve bakır cezve kullanılarak hazırlanan kahvede elde edildi. Yani bakır cezvenin köpüğe sağladığı avantaj, deneysel bir çalışmada da görüldü. Yani bakır birinci olmuş!
Elbette bu, “Her bakır cezve her kahveyi otomatik olarak köpük dağına dönüştürür” anlamına gelmiyor. Kahvenin tazeliği, öğütülme inceliği, miktarı ve kavrulma türü de sonucu değiştirir.
Ama aynı kahveyi, aynı suyu ve benzer pişirme koşullarını kullandığınızda bakır cezvenin size önemli bir avantaj sağladığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Ama doğru bakır cezve! Piyasadaki ucuz, ağır olmayan, ince, alaşımlardan oluşmuş veya bakır görünümü kazandırılmış cezveler kadın buluşmalarında, söz ve nişan merasimlerinde sizi yalnız bırakır!
Bir sonraki buluşmada kahveniz konuşulabilir
Düşünün…
Hanım buluşmasında kahveleri getiriyorsunuz. Fincanın üzerinde kalın bir köpük var. Biri hemen soruyor:
“Sen bu köpüğü nasıl yaptın?”
Bir başkası cezveyi merak ediyor. Bir diğeri kahvenin kokusunu beğeniyor. Sohbet bir anda sizin kahve pişirme başarınıza geliyor.
Artık 1-0 öndesiniz. Çünkü mutfakta bakır cezveniz var.
Nişan ve söz merasimlerinde ise köpük meselesi biraz daha ciddi. Kahve güzel olursa kimse bir şey söylemez sanmayın. Söylerler. Hatta bazen yüzüklerden önce kahvenin köpüğü konuşulur.
Kısacası, o gün yalnızca kahveniz değil, kahveyi yapan kişi olarak siz de övgünüzü alabilirsiniz.
Bakır cezvenin lezzete de katkısı var!
Bakır cezvenin lezzete doğrudan sihirli bir tat kattığını söylemek doğru olmaz. Evet bakırla süper lezzetli ve sizi övecekleri bir kahve yapabilirsiniz. Ancak dikkat etmeniz gereken şeyler sadece cezvenin kalitesi değil.
Kahveyle ilgili bir çalışma kavurma türünün, hazırlama yönteminin ve sıcaklığın aroma ile tat algısını değiştirebildiğini gösteriyor. Türk kahvesinde özellikle kullanılan kahvenin kavurma derecesi, hoş aroma ve genel lezzet üzerinde belirgin bir fark oluşturabiliyor.
Yani lezzet konusunda bütün alkışı bakır cezveye vermeyelim. Diğerlerini de unutmayalım.
Yani formülümüz şöyle:
İyi kahve + doğru su + bakır cezve + kontrollü ateş = Masada konuşulacak bir Türk kahvesi
Fakat ateş ne kadar açık olmalı? Kahve kaç defa karıştırılmalı? Önce köpük mü alınmalı? Soğuk su mu kullanılmalı?
Bu soruların hepsini cu29 blog yazılarımızda ayrıca anlatıyoruz:
Bakır cezvede bol köpüklü kahve nasıl yapılır?
Bu yazımızda işi tamamen uygulamaya dökeceğiz. Kahve miktarından ateş ayarına, karıştırma zamanından fincana dökme yöntemine kadar bütün ayrıntıları adım adım paylaşacağız. Mutlaka okumalısınız!
Şimdilik bilmeniz gereken şu:
Bakır cezve sadece güzel göründüğü için tercih edilmiyor. Isıyı iyi yönetmesi, kahvenin sakin biçimde kabarmasına yardımcı olması ve köpüğü korumayı kolaylaştırması nedeniyle yıllardır mutfaklardaki yerini koruyor.
Bir sonraki söz, nişan veya misafir buluşmasında kahveniz konuşulursa hiç şaşırmayın.
Siz yalnızca mütevazı bir şekilde gülümseyip cezvenize bakarsınız.
Gerisini köpük anlatır.
Bol köpüklü ve lezzetli bir kahve için CU29 bakır cezve modellerini buradan inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
1. Yüksel, A. N. ve çalışma arkadaşları, The Effects of Roasting, Milling, Brewing and Storage Conditions on the Physicochemical Properties of Turkish Coffee, LWT – Food Science and Technology, 2020.
2. U.S. Food and Drug Administration, FDA Food Code 2022.
3. Ayseli, M. T. ve çalışma arkadaşları, Elucidation of Aroma-Active Compounds and Chlorogenic Acids of Turkish Coffee Brewed from Medium and Dark Roasted Coffea Arabica Beans, Food Chemistry, 2021.