Bakır bileklik yeni çıkan bir moda değil. Kraliyet ailesinden Hollywood yıldızlarına, golfçülerden tenisçilere kadar pek çok tanınmış isim yıllar boyunca bakır bileklik taktı.
Bazıları yalnızca görünüşünü sevdi. Bazıları ise çok daha farklı bir nedenle bileğinden çıkarmadı: ağrılarının azaldığını düşündükleri için.
1970 yılında TIME dergisi bakır bileklikleri öylesine yaygın bir akım olarak ele aldı ki yazının başlığı bile “The Green Wrist Mania”, yani kabaca “Yeşil Bilek Çılgınlığı” idi. TIME'a göre o yıllarda film yıldızları, sporcular ve Avrupa sosyetesinden birçok isim bakır bileklik takıyordu.
Peki bakır bileklik ne işe yarar? Bakır bileklik ağrıya gerçekten iyi gelir mi? İnsanların bileklerinde oluşan yeşil iz ne anlama gelir? Ve neden bazı ünlüler bakır bilekliğin kendilerine iyi geldiğini yıllarca savundu?
Bu hikayenin ilginç kısmı tam da burada başlıyor.
Bakır bileklik kullanan ünlüler kimler?
TIME'ın 1970 tarihli haberinde bugün bile tanınan çok sayıda isim var.
Profesyonel golfçü Bert Yancey bunlardan biri. Yancey, dirseğindeki ağrının bakır bileklik sayesinde hafiflediğine inanıyordu. Üstelik bunu sıradan bir dönemde söylemedi. Pebble Beach'teki Bing Crosby Open'ı kazandığı dönemde bilekliğini kullanıyordu.
Hollywood yapımcısı Dick Brown da bakır bilekliğin sırtındaki ağrıya “kesinlikle yardımcı olduğunu” söylüyordu. Eşi Eva Gabor da bakır bilekliğe inanan isimler arasındaydı.
Aktör John Forsythe ise sık tenis oynuyordu ve tenisçi dirseğinden şikâyetçiydi. TIME'a verdiği açıklamada bileklikle ilgili düşüncesini oldukça açık anlatmıştı: kendisine göre bir şekilde işe yarıyordu, ancak bunun nasıl olduğunu bilmiyordu. Washington Redskins'in efsanevi koçu Vince Lombardi ve ünlü jokey Johnny Longden da bakır bileklik kullanan isimler arasındaydı.
Yani bakır bileklik ile spor dünyasının ilişkisi yeni değil.
Prens Philip bakır bilekliği neden takıyordu?
Bakır bileklik kullanan en dikkat çekici isimlerden biri Edinburgh Dükü Prens Philip'ti.
1992 yılında The Independent'ta yayımlanan ayrıntılı bir Prens Philip profilinde, sağ bileğinde zaman zaman artritini rahatlatmak amacıyla bakır bileklik taktığı açıkça yazılıyor.
Daha sonraki haberlerde de aynı bilgi tekrarlandı. Yıllarca polo oynayan Prens Philip'in bilek ve el bölgesinde artrit sorunları yaşadığı ve bakır bilekliği rahatlama amacıyla denediği aktarılıyor.
Bu, “bakır bileklik artriti tedavi eder” anlamına gelmez. Ancak dünyanın en tanınmış kraliyet ailesinin bir üyesinin böyle bir ürünü gerçekten kullanmış olması, bakır bilekliklerin neden onlarca yıldır konuşulduğunu anlamak açısından oldukça ilginç.
Coco Chanel, Pierre Cardin ve Windsor Dükü de bakır bileklik takıyordu
Bakır bileklik bir dönem yalnızca alternatif sağlık ürünü olarak görülmüyordu. Aynı zamanda ciddi bir moda haline gelmişti.
TIME'ın haberinde Windsor Dükü ve Düşesi, Lord Snowdon, Bath Markizi, Pierre Cardin, Coco Chanel ve Yunan armatör Stavros Niarchos bakır bileklik kullanan isimler arasında sayılıyor.
Tarihçi Sir John Wheeler-Bennett ise bilekliğini üç-dört yıldır taktığını ve etkisini kendisi açısından “inanılmaz derecede iyi” bulduğunu söylemişti. Bileğinde bakıra bağlı yeşil renk oluşmasını bile kullanımın doğal bir parçası olarak görüyordu.
American Vogue da 1978'de bakır bileklik modasından söz ederken Lauren Bacall, Coco Chanel, Pierre Cardin ve Windsor ailesinden isimleri kullanıcılar arasında göstermişti.
Elizabeth Taylor bakır bileklik kullandı mı?
Elizabeth Taylor'ın adı da bakır bileklik tarihiyle bağlantılı kaynaklarda geçiyor.
İngiliz bakır bileklik markası Sabona'nın tarih arşivi; Elizabeth Taylor, Michael Caine, Roger Moore, Robert Wagner ve David Niven gibi oyuncuları geçmişte markanın bilekliklerini kullanan isimler arasında listeliyor.
Burada küçük ama önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. Prens Philip veya TIME'ın 1970 haberindeki isimler için bağımsız dönem kaynakları bulunuyor. Elizabeth Taylor bilgisi ise ağırlıklı olarak markanın kendi tarih arşivine dayanıyor. Bu nedenle onu bu şekilde değerlendirmek daha doğru.
Golfçüler neden bakır bileklik takıyordu?
Bakır bilekliğin en uzun süre tutunduğu alanlardan biri golf oldu.
İspanyol golf efsanesi Seve Ballesteros bunun en iyi örneklerinden biri.
Irish Times'ın 1998 tarihli haberine göre Ballesteros o tarihte yaklaşık 16 yıldır bakır bileklik kullanıyordu. Üstelik sonradan Sabona'nın ürününü destekleyen isimlerden biri olmuştu. Aynı haberde Beth Daniel, David Frost, Vijay Singh ve Justin Leonard gibi profesyonel golfçülerin de bakır bileklik taktığı anlatılıyor.
Bu kadar çok golfçünün bakır bilekliği tercih etmesinin nedeni kolay anlaşılabilir. Golf; el, el bileği, dirsek ve omuzların sürekli tekrar eden hareketlerle çalıştığı bir spor. Bu nedenle ağrı veya tutukluk yaşayan sporcuların kendilerini rahatlatacağını düşündükleri yöntemleri denemeleri şaşırtıcı değil.
Ama en dikkat çekici nokta şu: bazı kullanıcılar yalnızca bilekliği takmıyordu. Gerçekten kendilerini daha iyi hissettiklerini de söylüyorlardı.
2000–2026 arasında bakır bileklik kullanan ünlüler kimler?
Bakır bileklik sadece geçmişte ünlüler arasında görülen bir aksesuar değil. 2000'li yıllarda da özellikle profesyonel sporcuların bileğinde görülmeye devam etti.
John Daly, Ernie Els ve diğer profesyonel golfçüler
Bakır bileklik 2000'li yıllarda golf dünyasında oldukça görünür kalmaya devam etti.
Sabona'nın farklı dönemlerde yayımlanan kullanıcı kayıtlarında John Daly, Ernie Els, Stuart Appleby, Chris DiMarco, Scott Verplank, Peter Hanson ve Álvaro Quirós gibi profesyonel golfçilerin isimleri bulunuyor. Miguel Ángel Jiménez de aynı listelerde yer alıyor.
Bu isimlerin her biri için “ağrısını bakır bileklik geçirdi” demek mümkün değil. Bazılarında elimizde yalnızca kullanım kaydı bulunuyor. Ama liste bize başka bir şeyi gösteriyor: bakır bileklik profesyonel golf dünyasında birkaç kişilik kısa süreli bir moda olarak kalmamış.
Miguel Ángel Jiménez neden bakır bileklik takıyordu?
Miguel Ángel Jiménez örneği biraz daha ilginç.
Çünkü Sabona'nın golf kataloğunda doğrudan kendisine ait bir açıklama bulunuyor. Jiménez, bileklikleri 10 yıldan uzun zamandır kullandığını ve kendisine sağladığını düşündüğü sağlık faydalarını takdir ettiğini belirtiyor.
Jiménez 2000'li ve 2010'lu yıllarda dünyanın en tanınmış profesyonel golfçülerinden biriydi. Bu nedenle onun yıllarca bakır bileklik kullanmış olması, bakır bilekliğin modern profesyonel spordaki en dikkat çekici örneklerinden biri.
Burada yine sınırı doğru çizmek gerekiyor. Bu Jiménez'in kişisel deneyimi. Klinik bir araştırma sonucu değil.
Ama bir ürünü on yıldan uzun süre kullanmaya devam eden bir sporcunun kendi deneyimini tamamen yok saymak da hikâyenin önemli bir bölümünü atlamak olur.
Tenis dünyasında Lindsay Davenport
Bakır bileklik kullanan modern sporcular yalnızca golfçülerden oluşmuyor.
Eski dünya 1 numarası ve Grand Slam şampiyonu Lindsay Davenport da Sabona'nın bakır bileklik kullanan tanınmış sporcular listesinde yer alıyor. Markanın güncel İngiltere sitesinde Davenport'un adı bugün de geçmişte bilekliği görülen önemli kullanıcılar arasında bulunuyor.
Davenport'un bakır bilekliği belirli bir ağrıyı geçirmek için taktığını söyleyen güçlü bir bağımsız kaynak bulunmadığı için böyle bir iddiada bulunmak doğru olmaz.
Ama dünyanın en üst seviyesinde tenis oynayan bir sporcunun bakır bileklik kullanıcıları arasında yer alması dikkat çekici.
2025'ten çok farklı bir bakır bileklik hikâyesi: Ryan Coogler
Bakır bileklik 2025 yılında Hollywood'da çok daha farklı bir hikâyeyle tekrar gündeme geldi.
Black Panther filminin yönetmeni Ryan Coogler, Chadwick Boseman'ın Hollywood Walk of Fame yıldızı töreninde bileğinde özel bir bakır bileklik taşıdı.
Bileklik ona yıllar önce Chadwick Boseman tarafından verilmişti.
Coogler törende hikâyeyi kendisi anlattı. Black Panther çekimleri bittiğinde Boseman onun elini tutmuş ve bakır bilekliği bileğinin etrafında bükerek takmıştı. Coogler bilekliği daha sonra sakladı. Boseman'ın ölümünün ardından onu tekrar bulmaya çalıştı ve 2025'teki törende yeniden taktı.
Bu örneğin ağrı veya sağlıkla ilgisi yok.
Ama 2026'ya kadar uzanan bakır bileklik hikâyesine güzel bir ayrıntı ekliyor. Bakır bileklik bugün de ünlülerin bileğinde. Bazen kişisel fayda beklentisiyle, bazen stil için, bazen de Ryan Coogler örneğindeki gibi çok özel bir hatırayı taşımak için.
“Bakır bileklik ağrımı azalttı” diyenleri tamamen görmezden gelmek doğru mu?
Bilim açısından kişisel deneyim ile klinik kanıt aynı şey değil.
Bir golfçünün “dirsek ağrım azaldı” demesi, bakır bilekliğin herkeste aynı sonucu vereceğini kanıtlamaz. Ağrı zamanla değişebilir. Aktivite düzeyi, dinlenme, beklenti ve plasebo etkisi de sonucu etkileyebilir.
Ama kişinin hissettiği ağrının azalmasını da “gerçek değil” diye değerlendiremeyiz. Ağrı zaten kişinin yaşadığı öznel bir deneyimdir.
Bilimsel açıdan asıl soru şudur:
Bakır bileklikten deriyle temas eden bakırda gerçekten fiziksel veya kimyasal bir değişim meydana geliyor mu?
Bu konuda ilginç ve değerli çalışmalar var. Okumaya değer!
Ünlülerle ilgili bu bilgileri verdikten sonra sizi bakır bileklikle ilgili yapılan bazı çalışmaları anlattığımız makalemizi okumaya davete diyoruz.
CU29'da biz bu hikâyeye tıbbi vaatler eklemek yerine bakır bilekliğin kendisini sunuyoruz.%99,9 saf bakırdan üretilen CU29 bakır bileklikleri günlük kullanmak, görünüşünü tamamlamak ya da yüzyıllardır insanların bileğinde taşıdığı bu metalin hikâyesini kendi bileğinizde devam ettirmek için şimdi inceleyebilirsiniz.